Ga naar inhoud

Recht van overpad

Juridische begrippen klinken vaak ingewikkeld. Zo ook het geval bij het recht van overpad. Wanneer krijgt u hiermee te maken? En hoe werkt het precies? We leggen het uit in heldere taal.

Wat is recht van overpad?

Als u het recht van overpad heeft, dan betekent dit dat u het erf van uw buren mag gebruiken om bij uw erf te komen. Bijvoorbeeld omdat uw woning, tuin of garage alleen via een pad, poort, oprit of steegje van de buren te bereiken is.

U heeft dit recht alleen als de grond van de buren de enige manier is om de openbare weg te bereiken. Kunt u de openbare weg ook via een ander pad bereiken? Dan mag u het erf van uw buren niet zomaar op.

Het is ook mogelijk dat u recht van overpad moet geven. Uw buren mogen dan uw grond betreden om hun eigen erf te bereiken.

Erfdienstbaarheid

Recht van overpad is een vorm van erfdienstbaarheid. Met andere woorden: de eigenaar moet een dienst verlenen door zijn erf tijdelijk beschikbaar te stellen aan een ander.

Wettelijke regels

Als u recht van overpad heeft, dan gelden er bepaalde regels voor zowel u als uw buren.

  • Altijd toegang: uw buren moeten u toegang geven tot het pad. Ze mogen het pad alleen afsluiten met een hek als dit echt nodig is. U moet dan de sleutel van het hek krijgen. Uw buren mogen het pad niet blokkeren door er bijvoorbeeld hun auto op te parkeren.

  • Beperk hinder: als u het pad gebruikt, dan moet u zorgen dat uw buren daar zo min mogelijk last van hebben.

  • Onderhoud en kosten: als gebruiker mag u het pad zelf onderhouden. Als u hier kosten voor moet maken, kunt u uw buren vragen of zij deze (deels) willen vergoeden. De eigenaar mag u ook om een vergoeding vragen voor uw gebruik van het pad, maar alleen als dit in de notariële akte staat.

  • Het pad blijft van de eigenaar: u mag het erf van uw buren gebruiken, maar zij blijven altijd de eigenaar van de grond. Ook als u het pad onderhoudt.

Officiële afspraken

Een recht van overpad is pas officieel geldig als u het samen met uw buren laat vastleggen door een notaris. De notaris stelt dan een akte op die daarna wordt ingeschreven in het Kadaster.

Als u of uw buren het erf verkopen

Wordt uw woning of die van de buren verkocht? Dan blijven de officiële afspraken staan. Het recht van overpad geldt dan dus ook voor de nieuwe bewoners.

Dit betekent ook dat het mogelijk is dat u een woning koopt waarbij u recht van overpad heeft of juist moet geven. Als dat zo is, dan is uw makelaar of verhuurder verplicht om u dit van tevoren te vertellen. U kunt ook in uw koopakte, huurcontract of het Kadaster controleren of dit recht van kracht is.

Geen officiële afspraken

U bent niet verplicht om de afspraken met uw buren op te laten schrijven door een notaris. Als u onderling afspreekt dat u recht van overpad heeft, mag u het pad van de buren ook gebruiken. Wel raden we u aan om heldere, schriftelijke afspraken te maken. Zo kan hier later geen onduidelijkheid over ontstaan.

Heeft u uw afspraken niet officieel vastgelegd en wordt het erf van u of uw buren verkocht? Dan komt het recht op overpad wél te vervallen. U moet dan afspraken maken met de nieuwe eigenaar.

Recht van overpad door verjaring

Heeft u nooit afspraken met uw buren gemaakt? Dan kan het zijn dat u door verjaring alsnog recht van overpad heeft. Hiervoor gelden 3 voorwaarden:

  • u gebruikt het pad van uw buren al minimaal 20 jaar om bij uw grond te komen, zonder dat dit eigenlijk mocht en zonder dat uw buren er ooit iets van gezegd hebben

  • u gebruikt het pad al minimaal 10 jaar omdat u dacht dat dit mocht (bijvoorbeeld vanwege een verkeerde vermelding in het Kadaster)

  • u gebruikt het pad van uw buren permanent (of voor de buitenwereld is het in ieder geval duidelijk dat dit mag)

Is een van deze situaties op u van toepassing? Dan mogen uw bestaande of nieuwe buren u niet opeens de toegang tot het pad ontzeggen.

Er zijn ook situaties waarin verjaring u géén recht van overpad geeft. Dit is het geval als:

  • u in een huurwoning woont

  • het erf van de eigenaar verhuurd wordt

  • de eigenaar u toestemming geeft om het pad te gebruiken

Recht van overpad met de auto

Bij recht van overpad mag u over het pad van uw buren lopen. Fietsen is in sommige gevallen ook toegestaan, maar autorijden niet.

Gaat het niet om een pad, maar om een ruime weg waar de auto makkelijk overheen kan? En kunt u de openbare weg alleen via deze weg bereiken? Dan kunt u recht van weg hebben, ook wel recht van overweg genoemd. U mag dan met uw auto over de weg van uw buren. Uw auto op de weg van uw buren parkeren is niet toegestaan.

Recht van overpad opheffen of afkopen

U bent eigenaar van het pad

Geeft u recht van overpad en wilt u dit opheffen? Vraag uw buren dan of zij bereid zijn om afstand te doen van hun rechten. Als dit niet lukt, dan kunt u uw verzoek indienen bij de rechter.

Het recht kan alleen in bepaalde gevallen worden opgeheven. Bijvoorbeeld als het onmogelijk is geworden om het pad te gebruiken. Of als de gemeente een nieuwe weg heeft aangelegd waarmee u de openbare weg ook kunt bereiken.

Als de rechter het recht van overpad opheft, dan moet u de uitschrijving in het Kadaster zelf regelen. Hierna is de opheffing pas officieel.

U gebruikt het pad

Gebruikt u het pad van uw buren en wilt u afstand doen van dit recht? Dan zijn uw buren verplicht om hieraan mee te werken. Wettelijk gezien zijn de kosten voor de opheffing in het Kadaster voor uw rekening. Maar u kunt hier samen met uw buren andere afspraken over maken.

Juridische hulp nodig?

Houden uw buren zich niet aan de afgesproken regels? Of worden jullie het maar niet met elkaar eens en is de situatie geëscaleerd? Bij een burenconflict kan het fijn zijn als een deskundige met u meedenkt.

Onze juristen kijken graag naar uw situatie en helpen u bij het zetten van de volgende stap. Vraag juridisch advies aan via uw rechtsbijstandverzekering of, als u die niet heeft, via Rechtshulp on demand.