Wat is een samenlevingscontract?
Samenwonen mag dan wel minder officieel zijn dan trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan, het blijft een grote stap in een relatie. Daarom is het belangrijk om samen duidelijke afspraken te maken, bijvoorbeeld over jullie bezittingen. Daar komt meer bij kijken dan bijvoorbeeld een bruikleenovereenkomst opstellen.
Afspraken over bezittingen kun je vastleggen in een samenlevingscontract. Hoe je dat doet en wat er nog meer in een samenlevingscontract kan staan, lees je hier.
Wat is een samenlevingscontract?
Een samenlevingscontract noemen we ook wel een samenlevingsovereenkomst. In dit document staan jullie afspraken over samenwonen en wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan. Die afspraken gaan onder andere over hoe jullie de inboedel en financiën verdelen.
Waarom is een samenlevingscontract handig?
Voor samenwoners is er in de wet niets geregeld. Daarom is het slim om afspraken officieel vast te leggen in een samenlevingscontract. Zo voorkomen jij en je partner een vervelende situatie als jullie toch uit elkaar gaan in de toekomst. Want jullie moeten dan zelf regelen wie recht heeft op welke bezittingen en financiën. Terugvallen op de regels in de wet kan niet. Het samenlevingscontract geeft dan duidelijkheid.
Wat staat er in een samenlevingscontract?
Je samenlevingscontract mag je zelf samenstellen. Er bestaan geen regels voor wat er wel of niet in moet staan. Wel is het goed om in ieder geval afspraken te maken over deze zaken:
- De inboedel, auto en huisdieren: wat blijft van jou en wat is van jullie beiden?
- Het huis: wie krijgt de woning? En wat als je partner de kosten voor de verbouwing betaalt?
- Financiën: betalen jullie de boodschappen straks van een gezamenlijke bankrekening? En delen jullie de gezamenlijke kosten 50-50 of naar verhouding van inkomen?
- Pensioen: hebben jullie recht op elkaars ouderdomspensioen?
- Kinderen: als je samen kinderen hebt, hoe verdeel je de kosten voor het verzorgen en opvoeden van jullie kinderen? En wie heeft recht op partneralimentatie?
Heb ik bij een samenlevingscontract recht op het pensioen van mijn partner?
Als je in loondienst werkt, heb je via je werkgever recht op meerdere soorten pensioen, zoals:
- Ouderdomspensioen: de uitkering die je ontvangt als je stopt met werken.
- Partnerpensioen: de uitkering die jouw partner krijgt als jij overlijdt.
Als je trouwt of een geregistreerd partnerschap sluit, dan word je automatisch elkaars partner in de pensioenregeling. Dat is niet zo als je alleen samenwoont. Wil je als samenwoners ook recht op de helft van elkaars ouderdomspensioen als je uit elkaar gaat? Dan moet je hier afspraken over maken in het samenlevingscontract én deze vastleggen bij de notaris.
Ook kom je niet zomaar in aanmerking voor partnerpensioen. Zelfs niet als jullie beiden je bij het pensioenfonds of de pensioenverzekeraar hebben aangemeld. Er kunnen namelijk nog aanvullende voorwaarden gelden voor jou en je partner.
Aanvullende voorwaarden bij partnerpensioen
In het pensioenreglement staat onder welke voorwaarden je recht hebt op partnerpensioen. Een van de voorwaarden is vaak dat je een samenlevingscontract bij de notaris hebt ondertekend. Informeer bij jouw pensioenfonds of pensioenverzekeraar naar de voorwaarden die voor jou gelden.
Hoe kan ik een samenlevingscontract opstellen?
Jullie kunnen zelf een samenlevingscontract opstellen of dit door een notaris laten doen. In sommige situaties ben je zelfs verplicht om het samenlevingscontract door een notaris te laten opstellen. Bijvoorbeeld als je partnerpensioen wilt ontvangen. Als een notaris jullie contract opstelt, dan voldoet het namelijk aan de eisen van de Belastingdienst voor fiscaal partnerschap. En aan de eisen die pensioenfondsen stellen voor partnerpensioen.
Je kunt een samenlevingscontract alleen bij de notaris afsluiten als jij en jouw partner aan deze twee voorwaarden voldoen:
- jullie zijn ouder dan 18 jaar
- jullie staan niet onder curatele
Wanneer kies je voor een samenlevingscontract of geregistreerd partnerschap?
Als je alleen samenwoont met je partner, dan is jullie relatie volgens de wet niet officieel. Dat is het belangrijkste verschil tussen samenwonen en een geregistreerd partnerschap of huwelijk. Maar er zijn meer verschillen tussen een geregistreerd partnerschap of samenlevingscontract en welke wettelijke regels gelden:
De kosten van een samenlevingscontract
Als je jouw samenlevingscontract door een notaris laat opstellen, dan bereidt de notaris dit samen met je voor. De gemiddelde kosten hiervoor beginnen bij € 400 inclusief btw. De precieze kosten verschillen per notaris en hangen af van jullie wensen en situatie.
De kosten voor een geregistreerd partnerschap verschillen per gemeente en liggen vaak rond de € 200 tot € 500. Maar dit is vaak op basis van gemeenschap in goederen. Wil je dit niet? Dan moet je de partnerschapsvoorwaarden ook vastleggen bij de notaris. Daarvoor kunnen de kosten gemiddeld oplopen tot € 1.200.
Kun je een samenlevingscontract aanpassen?
Het kan zijn dat jullie je bedenken over een van de afspraken in het contract. Dan mag je het samenlevingscontract altijd aanpassen. Wel moet je bewijzen dat je het beiden eens bent met de aanpassing. Bijvoorbeeld door allebei het aangepaste contract te ondertekenen.
Laat je jouw samenlevingscontract aanpassen door de notaris? Neem dan ook een kopie van je oude contract mee. Als je het oude contract kwijt bent, kun je meestal een nieuwe kopie bij je notaris aanvragen. De notaris rekent hier dan wel kosten voor.
Hoe kun je een samenlevingscontract ongeldig maken
Als je besluit uit elkaar te gaan of het samenlevingscontract om een andere reden te beëindigen, kun je het contract ontbinden. Dit doe je door je partner een aangetekende brief te sturen. Je hoeft het niet met elkaar eens te zijn over de ontbinding: als de één het contract wil ontbinden, dan moet de ander dat accepteren. Dit noemen we een eenzijdige ontbinding.
Een ontbinding betekent niet dat de afspraken en verplichtingen in het contract niet meer gelden: je moet allebei je best doen om deze goed te regelen. Bijvoorbeeld door de spullen te verdelen, zoals je dat afgesproken had.
Juridisch advies via je rechtsbijstandsverzekering
Wil je een samenlevingscontract opstellen en heb je hier juridisch advies bij nodig? Met je rechtsbijstandverzekering kun je advies vragen van Univé Rechtshulp. Een jurist controleert graag jouw contract en geeft je deskundig advies. Zo weet je zeker dat alles goed is geregeld, voor nu én later.
Welke rechtsbijstandsdekking heb ik nodig?
Je hebt de rechtsbijstandsdekking Familie, Relatie & Erfenis nodig om juridisch advies en mogelijk rechtshulp te vragen bij Univé Rechtshulp.
Wie is Univé Rechtshulp?
Wanneer je rechtshulp wilt inschakelen via je Univé Rechtsbijstandverzekering, meld je jouw conflict bij Univé Rechtshulp. Univé Rechtshulp is een onafhankelijke stichting die al ruim 30 jaar de rechtsbijstand verleent voor Univé. Eén van de 300+ gespecialiseerde rechtshulpverleners helpt je dan verder met juridische hulp of advies. Zo weet je zeker dat jouw zaak in goede handen is en sta je er niet alleen voor.
Rechtshulp
Aanvullende rechtshulp
Wonen en relatie
Verkeer en consument