Waarborgsom bij een huis kopen: hoe werkt het?

Bij het kopen van een huis kan de verkoper vragen om een waarborgsom. Vaak is dit 10% van de koopprijs. Je stort dit bedrag tijdelijk bij de notaris, die het bij de overdracht verrekent met de betaling van de woning.

Wat is een waarborgsom? 

Bij het kopen van een huis kan in de koopovereenkomst een waarborgsom worden afgesproken. Dit bedrag geeft de verkoper zekerheid dat jij je aan de afspraken uit de koopovereenkomst houdt. 

Je betaalt de waarborgsom niet rechtstreeks aan de verkoper. Je stort het afgesproken bedrag volgens de instructies van de notaris. Het geld blijft daar tijdelijk staan tot de overdracht van de woning. 

In de koopovereenkomst staat: 

Lees welke afspraken in de koopovereenkomst staan.

Is een waarborgsom verplicht? 

Niet bij iedere woningkoop. Het hangt af van wat jij en de verkoper in de koopovereenkomst hebben afgesproken. 

Staat er een waarborgsom of bankgarantie in je koopovereenkomst? Dan moet je ervoor zorgen dat de afgesproken zekerheid op tijd is geregeld. Kijk daarvoor altijd naar de datum en voorwaarden in je eigen overeenkomst. 

Hoe hoog is de waarborgsom? 

De waarborgsom is vaak 10% van de koopprijs. Dat percentage is niet automatisch verplicht. Jij en de verkoper kunnen ook een lager bedrag afspreken. 

Voor een particuliere koper van een woning mag niet meer dan 10% van de koopprijs als waarborg worden gevraagd. 

Voorbeeld 

Je koopt een woning voor € 400.000. In de koopovereenkomst is een waarborgsom van 10% afgesproken. 

10% van € 400.000 = € 40.000 waarborgsom. 

Dit bedrag is geen extra bedrag boven op de koopprijs. Het wordt tijdelijk als zekerheid gebruikt. 

Wanneer en waar stort je de waarborgsom? 

De uiterste datum staat in je koopovereenkomst. Er is geen vaste algemene termijn die voor iedere woningkoop geldt. 

Let erop dat het financieringsvoorbehoud, de waarborgsom en de overdracht ieder een eigen datum kunnen hebben. Controleer daarom welke datum voor jouw waarborgsom geldt. 

Je stort het bedrag volgens de betaalinstructies van de notaris. De notaris houdt het geld vervolgens tijdelijk apart tot de financiële afwikkeling van de koop. 

Kun of wil je het hele bedrag niet zelf storten? Dan kun je afhankelijk van je situatie een bankgarantie regelen. 

Waarborgsom of bankgarantie: wat is het verschil? 

Een waarborgsom en bankgarantie hebben hetzelfde doel: de verkoper financiële zekerheid geven. De manier waarop je die zekerheid regelt, verschilt. 

Een bankgarantie kan dus handig zijn als je het bedrag niet zelf tijdelijk wilt of kunt missen. De voorwaarden en kosten verschillen. 

Lees hoe een bankgarantie als alternatief voor een waarborgsom werkt.

Heb je eigen geld nodig voor een waarborgsom? 

Stort je de waarborgsom zelf? Dan moet je dat bedrag tijdelijk beschikbaar hebben. 

Dat geld is niet op dezelfde manier een kostenpost als bijvoorbeeld overdrachtsbelasting of notariskosten. Bij een normale overdracht verwerkt de notaris het bedrag in de betaling van de woning. 

Kies je voor een bankgarantie? Dan hoef je het volledige garantiebedrag niet zelf te storten. Aan de bankgarantie kunnen wel kosten verbonden zijn. 

Wat gebeurt er met de waarborgsom? 

Bij de overdracht 

Bij een normale overdracht verwerkt de notaris de waarborgsom in de financiële afwikkeling van de aankoop. Het bedrag kan bijvoorbeeld worden verrekend met het bedrag dat je bij de overdracht nog moet betalen. 

Je krijgt de waarborgsom daarom niet altijd als een losse betaling terug op je rekening. Op de nota van afrekening van de notaris zie je hoe het bedrag is verwerkt. 

Als de koop niet doorgaat 

Wat er met de waarborgsom gebeurt als de koop niet doorgaat, hangt af van de reden en van de afspraken in de koopovereenkomst. 

Kun je volgens de afspraken gebruikmaken van een ontbindende voorwaarde? Dan is dat een andere situatie dan wanneer je je niet aan de afspraken uit de koopovereenkomst houdt. De verkoper krijgt de waarborgsom dus niet automatisch als de koop niet doorgaat. 

Heb je bijvoorbeeld een financieringsvoorbehoud? Controleer dan goed welke voorwaarden en termijnen daarvoor gelden. 

Bekijk hoe het voorbehoud van financiering werkt.

Ontstaat er discussie over wie recht heeft op het bedrag? Laat dan de koopovereenkomst en situatie beoordelen door de notaris of een juridisch deskundige. 

Is een waarborgsom hetzelfde als een boete? 

Nee. De waarborgsom is bedoeld als financiële zekerheid. 

In de koopovereenkomst kunnen daarnaast afspraken staan over een boete als koper of verkoper bepaalde verplichtingen niet nakomt. De waarborgsom en zo'n contractuele boete zijn dus niet hetzelfde. 

Welke gevolgen in een concrete situatie gelden, hangt af van de afspraken in de koopovereenkomst. 

Is een waarborgsom onderdeel van de kosten bij een huis kopen? 

De waarborgsom zelf is geen gewone aankoopkostenpost. Het bedrag blijft van jou en wordt tijdelijk als zekerheid gebruikt. Bij de overdracht verwerkt de notaris het in de financiële afwikkeling. 

Kies je voor een bankgarantie? Dan kunnen de kosten van die garantie wél een bijkomende kostenpost zijn. Het bedrag waarvoor de garantie geldt en de kosten van de bankgarantie zijn dus twee verschillende dingen. 

De waarborgsom zelf is ook geen gewone aftrekbare hypotheekkostenpost. De kosten van een bankgarantie voor de waarborgsom zijn niet aftrekbaar. 

Bekijk alle kosten en financiële verplichtingen bij het kopen van een huis.

Lees welke aankoop- en hypotheekkosten aftrekbaar zijn.

Hulp bij je financiering 

Staat er een waarborgsom in je koopovereenkomst? Dan is het handig om op tijd te bekijken wat dit betekent voor het geld dat je beschikbaar hebt. 

Een hypotheekadviseur van Univé kan met je kijken naar: 

Bespreek je aankoopbudget met een adviseur