Studieschuld: onderzoek naar de impact voor starters op de woningmarkt

Tegelijkertijd voelt een groot deel zich tijdens de studie onvoldoende geïnformeerd over de gevolgen van lenen. Hoe kijken starters aan tegen hun studieschuld en wat betekent dit voor hun kansen op de woningmarkt? Univé onderzocht dit samen met onderzoeksbureau PanelWizard onder 1.456 Nederlanders die hun eerste woning hebben gekocht of van plan zijn dit binnen vijf jaar te doen.

Niet iedereen weet wat een studieschuld betekent voor de hypotheek

Een studieschuld kan de financiële ruimte voor het kopen van een woning beperken. Toch is lang niet iedereen goed op de hoogte van de gevolgen. Ruim een derde van de Nederlanders met een studieschuld geeft aan niet te weten hoe de huidige regels voor studieschulden hun hypotheekmogelijkheden beïnvloeden.

Voor starters die binnen twee jaar hun eerste koopwoning willen kopen, geldt dit voor 39%. Bij Nederlanders die verwachten over twee tot vijf jaar een eerste woning te kopen, loopt dit aandeel op tot 42%. Ook onder Nederlanders die zich voorbereiden op de aankoop van een woning, is het dus niet altijd duidelijk wat hun studieschuld betekent voor de hypotheek die zij kunnen krijgen.

Driekwart verwacht een lagere hypotheek door studieschuld

Tegelijkertijd verwacht driekwart van de ondervraagden door hun studieschuld minder te kunnen lenen voor een woning. Vooral onder oudere starters is die verwachting sterk aanwezig. Van de 18- tot 24-jarigen verwacht 65% minder te kunnen lenen door een studieschuld. Onder 25- tot 29-jarigen is dit maar liefst 82% en bij 30- tot 35-jarigen loopt dit op tot 83%.

Studieschuld dwingt starters hun woonwensen bij te stellen

Een eerste koopwoning vinden vraagt van veel starters om keuzes te maken. In welke buurt willen ze wonen? Hoeveel ruimte is er nodig? En welk bedrag kunnen ze maandelijks aan woonlasten besteden? Een studieschuld kan daarbij de mogelijkheden beperken. Bijna drie op de tien Nederlanders met een studieschuld geven dan ook aan hun woonwensen voor de eerste koopwoning vanwege deze schuld te hebben bijgesteld. Onder 25- tot 29-jarigen ligt dit aandeel met 38% hoger. 

Een studieschuld kan niet alleen invloed hebben op de woonwensen, maar ook op het moment waarop starters daadwerkelijk een woning kopen. Ruim een derde van de ondervraagden (37%) geeft aan de aankoop van een woning door de studieschuld uit te stellen. Vooral onder oudere starters speelt dit: van de 18- tot 24-jarigen stelt 24% de aankoop uit, tegenover 44% van de 25- tot 29-jarigen en 47% van de 30- tot 35-jarigen.

Een kwart kon door de studieschuld een woning niet kopen

Voor sommige starters blijft het niet bij bij- of uitstellen. Een kwart van de Nederlanders met een studieschuld geeft aan dat zij door deze schuld een woning niet konden kopen. Onder starters van 30 tot 35 jaar is dit zelfs 33%.

Starters overwegen hun studieschuld te verzwijgen

De invloed van een studieschuld op de hypotheekmogelijkheden leidt bij sommige starters tot lastige afwegingen. Zo geeft 14% van de Nederlanders met een studieschuld aan deze weleens te hebben verzwegen om een hogere hypotheek te kunnen krijgen. Onder 30- tot 35-jarigen ligt dit aandeel met 18% hoger. Ook tussen mannen en vrouwen is een verschil zichtbaar. Van de mannen geeft 17% aan de studieschuld weleens te hebben verzwegen, tegenover 12% van de vrouwen. 

Daarnaast zegt 30% te overwegen de studieschuld te verzwijgen om een hogere hypotheek te kunnen krijgen. Onder 30- tot 35-jarigen loopt dit aandeel op tot 42%. 

“Dat mensen overwegen hun studieschuld te verzwijgen om meer te kunnen lenen, vinden we een serieus signaal,” zegt Van Wieringen. “Je wilt een huis kunnen kopen én je maandlasten kunnen blijven betalen. Daarom is het belangrijk om je studieschuld te bespreken met je hypotheekadviseur. Samen kijk je wat er mogelijk is en wat past bij jouw financiële situatie.” 

Vier op de tien hadden achteraf minder willen lenen

Maar liefst 40% van de ondervraagden geeft aan minder te hebben geleend tijdens de studie als zij vooraf hadden geweten wat de gevolgen zouden zijn voor het kopen van een woning. Vooral onder de 25- tot 29-jarigen leeft dit gevoel sterk. In deze leeftijdsgroep zegt 47% dat zij achteraf minder zouden hebben geleend. Onder 30- tot 35-jarigen is dit 41%. Bij 18- tot 24-jarigen gaat het om 31%. 

De uitkomsten maken duidelijk dat een deel van de starters met de kennis van nu andere financiële keuzes zou hebben gemaakt. De behoefte aan informatie speelt daarmee niet alleen op het moment dat iemand een huis wil kopen, maar ook al tijdens de studie, wanneer de studieschuld wordt opgebouwd.

Studenten worden onvoldoende voorbereid op de gevolgen van lenen 

De gevolgen van een studieschuld voor het kopen van een woning zijn niet voor iedereen vooraf duidelijk. Zeven op de tien Nederlanders geven aan tijdens hun studie onvoldoende geïnformeerd te zijn over de gevolgen van lenen voor het kopen van een woning. Onder 25- tot 29-jarigen ligt dit aandeel met 80% nog hoger. 

“De financiële voorbereiding op het kopen van een woning begint vaak al tijdens de studie. Het is belangrijk dat mensen begrijpen wat een studieschuld later kan betekenen. Wie op tijd inzicht krijgt in de gevolgen van financiële keuzes, kan beter afwegen wat nu én later bij zijn of haar situatie past”, aldus Van Wieringen.