Je voordeur zit op slot. Maar hoe zit het met je digitale voordeur?
Fijn en veilig wonen gaat niet alleen over wat er fysiek in huis gebeurt, maar ook over wat er digitaal thuis gebeurt. Want niet alles wat van waarde is, staat letterlijk in huis: ook persoonlijke gegevens, accounts en online bezittingen maken inmiddels deel uit van ons dagelijks leven. Daarmee horen ook digitale risico’s bij veilig wonen. Slimme apparaten maken één kant daarvan heel zichtbaar. Denk aan een slimme deurbel, babyfoon, thermostaat, televisie, speaker of robotstofzuiger. Handig, maar deze apparaten zijn ook verbonden met internet, accounts en persoonlijke gegevens. Daarmee vormen ze onderdeel van de digitale toegang tot je woning. Hoe goed kennen we eigenlijk onze digitale voordeur?
Van fysieke voordeur naar digitale voordeur
Bij woningveiligheid denken we al snel aan goede sloten, rookmelders of een alarmsysteem. Digitale toegang is minder zichtbaar. Een videodeurbel, babyfoon of camera kan informatie vastleggen over wat er in en rond een huis gebeurt, zonder dat je daar dagelijks bij stilstaat.
Slimme apparaten kunnen bovendien door meerdere mensen worden gebruikt. Soms beheert één persoon het account, terwijl andere gezinsleden het apparaat gebruiken. Ook kan toegang veranderen, bijvoorbeeld bij een verhuizing. Een apparaat kan achterblijven terwijl accounts of toegangsrechten nog gekoppeld zijn.
Dat roept een paar belangrijke vragen op: wie heeft toegang? Wie beheert het account? Welke gegevens worden vastgelegd? En klopt dat nog?
Een woning bekeken door gehackte slimme apparaten
Voor de activatie werkt Univé samen met een ethisch hacker van spriteCloud. Hij kijkt niet alleen naar het apparaat zelf, maar ook naar bijvoorbeeld accounts, wachtwoorden en toegangsrechten.
De beelden zijn gemaakt in een vooraf afgesproken setting, met toestemming van alle betrokkenen. Met de video laten we zien welke informatie slimme apparaten kunnen vastleggen, hoe digitale toegang tot een apparaat of account kan ontstaan en waar je zelf op kunt letten.
“Digitale veiligheid is nog nooit zo belangrijk geweest als nu. Bijna wekelijks zijn er datalekken waarbij informatie van gebruikers op straat komt te liggen, dat biedt waardevolle informatie voor kwaadwillenden. Een e-mailadres en wachtwoord dat bij een datalek gevonden is, kan leiden tot enorme digitale schade. De bewustwording van Nederlanders over hun 'digitale voordeur' kan de eerste lijn van verdediging vormen tegen de volgende inbraak.”
Wat weten Nederlanders over hun digitale voordeur?
Univé liet onderzoek uitvoeren naar hoe Nederlanders omgaan met slimme apparaten, toegangsrechten en digitale veiligheid thuis. In totaal deden 1.294 Nederlanders mee aan het onderzoek. Van hen hebben 1.112 respondenten slimme apparaten in huis.
Bijna 9 op de 10 heeft slimme apparaten thuis
Slimme apparaten zijn inmiddels heel gewoon. Bijna negen op de tien Nederlanders heeft één of meer slimme apparaten in huis. Van de mensen met slimme apparaten zegt 90% te weten welke apparaten in huis met internet verbonden zijn.
Veel vertrouwen, minder controle
Veel mensen hebben het gevoel dat ze goed zicht hebben op hun digitale situatie thuis. Vier op de vijf mensen met slimme apparaten zeggen te weten welke mensen en accounts toegang hebben tot hun apparaten. Toch controleert slechts ongeveer een derde regelmatig wie of welke accounts daadwerkelijk toegang hebben.
Ook voelt ruim de helft zich goed beschermd tegen digitale risico’s, zoals hacking, datalekken of het verzamelen van persoonlijke gegevens. Dat laat een interessant verschil zien tussen het vertrouwen dat mensen hebben in hun digitale veiligheid en hoe vaak zij die toegang daadwerkelijk controleren.
“Veel mensen weten waarschijnlijk precies wie een huissleutel heeft, maar bij slimme apparaten is dat minder zichtbaar. Je stelt zo’n apparaat een keer in en daarna draait het vaak jarenlang mee. Juist dan is het verstandig om af en toe te controleren wie nog toegang heeft, welke accounts eraan gekoppeld zijn en of die instellingen nog kloppen.”
Niet iedereen weet welke gegevens apparaten gebruiken
Ongeveer twee op de drie mensen met slimme apparaten zeggen te weten tot welke gegevens hun apparaten toegang hebben, bijvoorbeeld beeld, geluid, locatie of gebruiksgegevens. Dat betekent dat ongeveer één op de drie daar minder goed zicht op heeft. Juist omdat veel slimme apparaten op de achtergrond hun werk doen, is het goed om af en toe te kijken welke gegevens een apparaat gebruikt en welke instellingen daarbij horen.
Risico’s zien we eerder bij anderen
Bijna de helft denkt dat mensen in andere huishoudens minder zorgvuldig omgaan met wachtwoorden, accounts en toegangsrechten van slimme apparaten dan zijzelf. Dat betekent niet automatisch dat mensen hun eigen digitale veiligheid te positief inschatten. Het laat wel zien dat we mogelijke digitale risico’s gemakkelijker bij anderen herkennen dan bij onszelf.
Wie is thuis verantwoordelijk?
Bijna negen op de tien mensen met slimme apparaten zeggen dat binnen hun huishouden duidelijk is wie verantwoordelijk is voor accounts, instellingen en updates. Tegelijkertijd geeft ongeveer een kwart aan dat meerdere mensen slimme apparaten gebruiken, terwijl niet altijd duidelijk is wie het beheer ervan regelt. De verantwoordelijkheid lijkt dus vaak duidelijk, maar bij gedeeld gebruik kan die in de praktijk minder vanzelfsprekend zijn.
Verhuizen maakt digitale toegang extra zichtbaar
Bij een verhuizing verandert niet alleen wie de fysieke sleutels heeft. Ook de digitale toegang tot apparaten kan veranderen. Bijna twee op de drie mensen met slimme apparaten zeggen te weten wat zij bij een verhuizing met accounts en toegangsrechten moeten doen. Tegelijkertijd is het voor ruim twee op de vijf niet goed duidelijk welke slimme apparaten en accounts digitaal moeten worden overgedragen aan de nieuwe bewoner. Een verhuizing is daarom een logisch moment om niet alleen naar de fysieke sleutels te kijken, maar ook naar apparaten, accounts en toegangsrechten die achterblijven of meegaan.
Wat kun je zelf controleren?
Digitale veiligheid hoeft niet ingewikkeld te zijn. Een paar vragen helpen al om beter zicht te krijgen op je digitale voordeur:
Welke slimme apparaten zijn verbonden met internet?
Welke accounts zijn eraan gekoppeld?
Wie heeft toegang?
Zijn er oude gebruikers of accounts die niet meer nodig zijn?
Zijn wachtwoorden en instellingen nog actueel?
En verandert er iets, bijvoorbeeld door een verhuizing? Controleer dan ook de digitale toegang
Veilig wonen is fysiek én digitaal
Voor Univé gaat veilig wonen niet alleen over wat er fysiek in huis gebeurt, maar ook over wat mensen vanuit huis digitaal doen. We helpen mensen schade te voorkomen en risico’s te beperken, fysiek én digitaal. En als het toch misgaat, staan we klaar om onze leden verder te helpen. De inboedelverzekering van Univé biedt naast dekking bij fysieke schade ook dekking en hulp bij bepaalde vormen van online criminaliteit.