Nederlanders vertrouwen op hun digitale voordeur, maar controleren weinig wie toegang heeft

Fijn en veilig wonen gaat niet alleen over wat er fysiek in huis gebeurt, maar ook over wat er digitaal thuis gebeurt. Want niet alles wat van waarde is, staat letterlijk in huis: ook persoonlijke gegevens, accounts en online bezittingen maken inmiddels deel uit van ons dagelijks leven. Daarmee horen ook digitale risico’s bij veilig wonen. En dat risico is reëel, want in 2025 was 17 procent van de Nederlanders van 15 jaar of ouder slachtoffer van één of meer online delicten of incidenten, blijkt uit cijfers van het CBS. Slimme apparaten maken één kant van die digitale risico’s zichtbaar: ze zijn verbonden met internet, accounts en persoonlijke gegevens en vormen daarmee onderdeel van de digitale voordeur van een woning.

Video: wie kijkt er eigenlijk mee in je huis?

Beelden laten zien wat slimme apparaten kunnen vastleggen
Om aandacht te vragen voor digitale risico’s thuis, laat Univé samen met ethische hackers van spriteCloud zien welke beelden via gehackte slimme apparaten in en rond een woning kunnen worden vastgelegd. Hiervoor gebruikten zij onder meer een videodeurbel, babyfoon, beveiligingscamera, webcam en robotstofzuiger. De beelden laten zien hoeveel informatie deze alledaagse apparaten over bewoners kunnen prijsgeven. De demonstratie vond plaats in een vooraf afgesproken setting, met toestemming van alle betrokkenen. Ook 15 influencers worden bij de actie betrokken. Zij ontvangen beelden die laten zien wat er via hun eigen slimme apparaten zichtbaar kan worden wanneer iemand daar ongewenst toegang tot krijgt. Zo vraagt Univé ook via hun kanalen aandacht voor digitale risico’s thuis.

“Veel mensen weten waarschijnlijk precies wie een huissleutel heeft, maar bij slimme apparaten is minder zichtbaar wie toegang heeft,” zegt Erik Dokter, manager Verzekeringsbedrijf bij Coöperatie Univé. “Je stelt zo’n apparaat een keer in en daarna draait het vaak jarenlang mee. Juist dan is het verstandig om af en toe te controleren wie nog toegang heeft, welke accounts eraan gekoppeld zijn en of die instellingen nog kloppen.”

Risico zit vaak ook in het account achter het apparaat
Het risico bij slimme apparaten zit vaak niet alleen in het apparaat zelf, maar ook in het account erachter. Baruch Annink, Managing Director bij spriteCloud: “Digitale veiligheid is nog nooit zo belangrijk geweest als nu. Bijna wekelijks zijn er datalekken waarbij informatie van gebruikers op straat komt te liggen, dat biedt waardevolle informatie voor kwaadwillenden. Een e-mailadres en wachtwoord dat bij een datalek gevonden is, kan leiden tot enorme digitale schade. De bewustwording van Nederlanders over hun 'digitale voordeur' kan de eerste lijn van verdediging vormen tegen de volgende inbraak.”

Veel vertrouwen, minder controle
Het onderzoek laat zien dat vertrouwen in de eigen digitale situatie niet altijd samengaat met actief controleren. Ongeveer twee op de drie mensen met slimme apparaten zeggen te weten tot welke gegevens hun apparaten toegang hebben, zoals beeld, geluid, locatie of gebruiksgegevens. Eén op de drie heeft daar dus minder goed zicht op. Ook denkt bijna de helft dat mensen in andere huishoudens minder zorgvuldig omgaan met wachtwoorden, accounts en toegangsrechten van slimme apparaten dan zijzelf. “Digitale veiligheid zit vaak in kleine dingen”, zegt Annink. “Kijk af en toe welke apparaten verbonden zijn, wie toegang heeft en of oude accounts nog nodig zijn. En verhuis je? Denk dan niet alleen aan de fysieke sleutels, maar ook aan de digitale toegang tot apparaten die achterblijven of meegaan.”

Volgens Dokter hoort die digitale kant inmiddels vanzelfsprekend bij veilig wonen. “We willen mensen helpen schade te voorkomen en risico’s te beperken, fysiek én digitaal. En als het toch misgaat, staan we klaar om onze leden verder te helpen.” De woonverzekering van Univé biedt naast dekking bij fysieke schade ook dekking en hulp bij bepaalde vormen van online criminaliteit.