Zomertijd: de impact op slaap, stemming en energie
Elk jaar gaat de klok tijdens het laatste weekend van maart een uur vooruit. Voor veel mensen lijkt het een kleine verandering, maar onderzoek van Coöperatie Univé onder ruim 500 Nederlanders laat zien dat de gevolgen merkbaar zijn in het slaapritme en het dagelijkse functioneren. Dat verschilt echter sterk tussen mannen en vrouwen.
Een uur tijdsverschil beïnvloedt de nachtrust
Voor veel Nederlanders heeft het verzetten van de klok direct effect op hun nachtrust. Van alle respondenten geeft 40% aan dat hun slaapritme verstoord raakt door de zomertijd. Dat leidt er bij sommigen toe dat zij zich de dagen erna vermoeider voelen dan normaal (38%). Meer dan 2 op de 5 respondenten zegt meerdere dagen nodig te hebben om weer goed te wennen aan de nieuwe tijd. Dit kan invloed hebben op het functioneren overdag, bijvoorbeeld op werk, school of onderweg.
Meer vrouwen merken gevolgen van de klokverzetting
Het onderzoek laat duidelijke verschillen zien tussen hoe mannen en vrouwen de overgang naar de zomertijd ervaren. Vrouwen geven vaker aan dat hun slaapritme verstoord raakt (48% tegenover 31% bij mannen) en dat zij zich vermoeider voelen in de dagen na de overgang (46% vs. 31%). Ook zeggen meer vrouwen dan mannen dat het meerdere dagen kost om te wennen (52% vs. 35%) en dat ze tijdelijk meer moeite hebben met concentreren (29% vs. 19%).
Deze cijfers laten zien dat de impact van de zomertijd niet voor iedereen hetzelfde is. Ruim de helft van de mannen (55%) dat de impact van het ingaan van de zomertijd op slaap wordt overdreven, tegenover een derde van de vrouwen (34%).
Invloed op dagelijks gedrag en stemming
De zomertijd heeft ook invloed op gedrag en hoe mensen zich voelen. Zo zegt 29% van alle respondenten dat ze in de week na de overgang later naar bed gaan dan goed voor hen is. Dit patroon komt vaker voor bij vrouwen (34%) dan bij mannen (23%). Opvallend is dat een klein deel van de ondervraagden aangeeft dat hun stemming negatiever is na het verzetten van de klok (21%), en dat hun stressniveau hoger ligt (19%). Ook hier ligt het percentage hoger bij vrouwen dan bij mannen.
Beweging en sport blijken iets minder beïnvloed: 12% van de respondenten beweegt of sport minder in de week na de zomertijd, met vrijwel gelijke cijfers voor vrouwen en mannen.
Impact van de zomertijd beperken
Ondanks deze effecten bereidt maar een klein deel zich actief voor op de overgang naar de zomertijd. Slechts 19% van de respondenten zegt maatregelen te nemen, zoals eerder naar bed gaan, om de overgang soepeler te laten verlopen.
Angelique Holtman, propositiemanager Zorg bij Coöperatie Univé, benadrukt dat kleine aanpassingen het verschil kunnen maken: “Veel mensen denken: het is maar een uurtje. Toch merken veel Nederlanders juist in de eerste dagen na het verzetten van de klok veel Nederlanders dat ze minder scherp zijn en sneller moe raken. Met kleine aanpassingen kun je die impact vaak al beperken. Bijvoorbeeld door op de dagen voor het verzetten van de klok iets eerder naar bed te gaan, overdag voldoende daglicht op te zoeken en je slaapritme ook in het weekend zo veel mogelijk gelijk te houden.”
Over het onderzoek: het onderzoek werd uitgevoerd onder 500 Nederlanders door onderzoeksbureau Factsnapp. De resultaten zijn representatief op leeftijd, geslacht en gezinssituatie.