Een sociale oogsttuin voor iedereen in Zutphen

Dankzij een bijdrage van €5.000 vanuit het Univé Buurtfonds krijgt deze tuin nu een volwaardige ontmoetingsplek waar buurtbewoners, vrijwilligers en bezoekers elkaar in alle rust kunnen treffen.

De oogsttuin maakt deel uit van Biostad Zutphen, een burgerbeweging die zich inzet voor gezond voedsel, groene leefomgevingen en meer biologische landbouw in Nederland. Binnen dat grotere geheel vervult de tuin een bijzondere rol. “We willen dat biologische groenten bereikbaar zijn voor iedereen in Zutphen, ook voor mensen die dat normaal niet kunnen betalen.” vertelt bestuurslid Albert Wegman.

Waarom deze tuin zo bijzonder is

De tuin stond drie jaar lang stil. “Het stuk grond was volledig verwilderd,” zegt Albert. “De tuinder die het jarenlang beheerde was met pensioen en naar Duitsland verhuisd. Er gebeurde gewoon niks meer.” Tot er een oproep vanuit de gemeente kwam. Er ontstond de mogelijkheid om er een sociaal initiatief van te maken.

Met die oproep ontstond de basis voor de Sociale Oogsttuin. Albert vertelt:
“Voor elk betaald plukabonnement stellen we er één beschikbaar voor iemand met een kleine beurs. Dat is ons uitgangspunt. Zo kan iedereen meedoen.

Inmiddels trekt de tuin een grote groep mensen aan. Mensen met een smalle beurs komen groenten plukken zonder ervoor te hoeven betalen. Buurtbewoners en vrijwilligers helpen graag mee, simpelweg omdat ze het fijn vinden om buiten bezig te zijn. Zorginstellingen gebruiken de groenten voor sociale projecten; “zo wordt er wekelijks groentesoep gemaakt voor ouderen die niet meer zelf de deur uit kunnen.” Vertelt Albert.

Ook jongeren uit begeleid wonen komen in groepen klussen en helpen mee met oogsten. En mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vinden er een rustige en zinvolle plek om een bijdrage te leveren. “Je ziet dat iedereen hier vanzelf zijn plek vindt,” zegt Albert. “Omdat het open is. Omdat er altijd iets te doen is. En omdat er niemand beoordeeld wordt op wat hij wel of niet kan.”

Een initiatief dat blijft groeien

Voor het creëren van een echte ontmoetingsplek was extra steun nodig. Daarom vroeg de organisatie een bijdrage aan bij het Univé Buurtfonds, dat maatschappelijke projecten in de regio ondersteunt.

Met de €5.000 kan de tuin een sociale ruimte inrichten, met tafels, zitplekken en een overkapping. “Dat is precies wat we nodig hadden,” vertelt Albert. “In de beginfase heb je echt een duwtje in de rug nodig. Daarna kun je alles verder uitbouwen met lokale partners. Dankzij Univé kunnen we nu de plek maken die we voor ogen hadden.” 

Hij vindt het mooi dat Univé nadrukkelijk kiest voor projecten waar ontmoeting centraal staat. “Dat past perfect bij ons. Het gaat hier niet alleen om groente. Het gaat om mensen die elkaar vinden, elkaar helpen en zich onderdeel voelen van iets.”

De tuin is pas sinds mei actief, maar nu al een succes. Het komende jaar kunnen er zo’n zestig gezinnen groenten ophalen. Het jaar erop hopen ze te verdubbelen naar honderd twintig gezinnen. En als het blijft groeien zoals nu, komt er misschien zelfs een tweede tuin bij.

Samenkomen in de sociale tuin

Nieuwe samenwerkingen ontstaan spontaan. Albert noemt een vrouwengroep die samen wil plukken en daarna samen wil koken. Ook bewoners uit het AZC hebben interesse om mee te doen; sommigen hebben zelfs een landbouwachtergrond en willen die kennis graag inzetten. “Er gebeurt eigenlijk vanzelf van alles,” zegt hij. “Iemand komt langs, maakt een praatje, neemt koffie mee, en voor je het weet ontstaat er een groep. Dat kunnen wij niet organiseren dat gebeurt gewoon.”

Wat Albert het meest raakt, is wat er gebeurt wanneer geld niet centraal staat. “Mensen komen spontaan langs, helpen mee, drinken koffie met elkaar. Omdat we niets verkopen maar delen, ontstaat er een community. Dat zie je bijna nergens meer. En daar draag je bij aan door dit soort initiatieven te steunen,” vertelt hij. 

Het is precies dat wat het Univé Buurtfonds belangrijk vindt: projecten die mensen dichter bij elkaar brengen, die bijdragen aan gezondheid en welzijn, en die de buurt sterker maken. De Sociale Oogsttuin Zutphen laat zien hoe groot de impact van zo’n lokaal initiatief kan zijn en hoe waardevol het is om daar samen aan bij te dragen.