‘Impopulaire’ fietshelm zelden geclaimd na val

Hoofd- en hersenletsel bij 1 op 6 fietsongevallen

Nederland telt jaarlijks tienduizenden fietsongevallen met letsel. Volgens cijfers van VeiligheidNL werden in 2024 meer dan 74.000 fietsers behandeld op de Spoedeisende Hulp. Bijna 50.000 van hen liepen ernstig letsel op, waaronder circa 12.500 slachtoffers met primair hersenletsel.

Helm vermindert kans op ernstig hoofdletsel met 60%

Veel fietsongevallen gebeuren bovendien zonder betrokkenheid van een andere verkeersdeelnemer: ongeveer zeven op de tien incidenten betreft een eenzijdige val. In zulke gevallen kan een helm het verschil maken. Onderzoek van SWOV laat zien dat het dragen van een helm de kans op ernstig hoofd- of hersenletsel met circa 60 procent verkleint en het risico op dodelijk hoofdletsel met 70 procent vermindert.

Toch blijft het helmgebruik in Nederland beperkt. Slechts 3 tot 5 procent van de fietsers draagt een helm, bij e-bikegebruikers ligt dat aandeel rond de 8 procent. Percentages waarmee het helmgebruik in Nederland duidelijk achterloopt op omliggende landen zoals België (23%), Duitsland (44%) en Denemarken (50%).

Meer ongevallen door snellere fietsen

Eind 2025 constateerde het SWOV dat het helmgebruik – vooral onder e-bikegebruikers – weliswaar licht stijgt, maar nog onvoldoende om brede veiligheidseffecten te bereiken. En dat is wel nodig, want volgens Univé zorgt de snelle opkomst van elektrische fietsen en andere gemotoriseerde tweewielers voort hogere snelheden, grotere snelheidsverschillen en als gevolg: meer ongevallen en zwaarder letsel. Ter illustratie: het aantal fietsgerelateerde letselschades bij Univé steeg van 985 in 2021 naar ruim 1.500 in 2025, een toename van bijna 53 procent.

Helm na een val zelden vervangen

Opvallend is dat fietshelmen na een val maar zelden worden geclaimd via de verzekering. In september 2023 voegde Univé een helmdekking tot 100 euro bij schade of diefstal toe aan de fietsverzekering. Sinds de aanpassing verwerkte de verzekeraar tienduizenden schadeclaims op haar fietsverzekering, maar werd in slechts 123 gevallen ook een fietshelm geclaimd.

Een opvallend laag aantal, stelt Monique Anbergen, directeur Univé Schade. Ze vermoedt dat veel fietsers na een val op hun helm het hoofddeksel nog gewoon blijven gebruiken. “Terwijl dat juist uit veiligheidsoogpunt wordt afgeraden. Een helm is ontworpen om de klap van een val op te vangen. Daarbij kan het schuim beschadigen, ook als dat aan de buitenkant niet zichtbaar is. Bij een volgende val biedt de helm daardoor minder bescherming en is het risico op hoofdletsel dus.”

“Klap op je helm? Claim een nieuwe!”

“Steeds meer mensen rijden op elektrische fietsen, fatbikes en andere snelle tweewielers en dus wordt goede hoofdbescherming in ons verkeer steeds crucialer,” vervolgt Anbergen. Ze drukt fietsers op het hart niet alleen een helm te dragen, maar ook na een val ook altijd te vervangen. “Ben je bij een ongeval op je helm gevallen, claim hem dan ook — daar is de verzekering voor. Zo weten fietsers zeker dat ze bij een volgend incident optimaal beschermd zijn, en kunnen we ondanks de toenemende verkeersrisico’s hoofd- en hersenletsel voorkomen.”