Een moedige keuze voor biologisch boeren
Een dierenartsrekening die jaar op jaar halveerde en koeien die behandeld worden met kruiden. Op Landgoed Het Hengelman in De Lutte pakken ze het sinds 1999 helemaal anders aan. Het resulteert niet alleen in een welvarend familiebedrijf en een nationale innovatieprijs, maar ook in een hechte samenwerking met verzekeringsadviseur Frank van Univé. ‘Eén telefoontje en hij staat op het erf.’
De geschiedenis van Landgoed Het Hengelman begon in 1984, toen Jos (vader van de huidige generatie op het landgoed) begon met veertig melkkoeien. Het bedrijf groeit gestaag, maar aan het einde van de jaren negentig wordt er een rigoureuze beslissing genomen. Het roer gaat om: het bedrijf wordt volledig biologisch. Vandaag de dag wordt het bedrijf gerund door een hechte familie, waaronder Bart en Marije (broer en zus) die de taken perfect hebben verdeeld. Met de focus op dierenwelzijn, innovatie en pure eerlijkheid over het boerenvak, bewijzen ze dat een andere aanpak werkt.
Over Landgoed Het Hengelman
Naam: Landgoed Het Hengelman
Opgericht:1984
Locatie: De Lutte
Type bedrijf: Biologische melkveehouderij en landgoed
Aantal medewerkers: 3
Wat doet Landgoed Het Hengelman:
Landgoed Het Hengelman is een innovatieve biologische melkveehouderij waar gezondheid van dieren, bodem en natuur centraal staat.
Chemie als doodlopende weg
De keuze om in 1999 biologisch te worden, kwam niet voort uit financieel gewin, maar vanuit een sterke persoonlijke visie. ‘Mijn vader las een artikel met de kop "Chemie is een doodlopende weg"’, vertelt Bart Elderink. ‘Dat zette hem aan het denken. De dierenartsrekening werd destijds elk jaar hoger. We kregen de koeien gewoon niet gezonder.’
De omschakeling bleek een gouden zet. ‘Toen we eenmaal biologisch leverden, halveerde de dierenartsrekening jaar op jaar. Nu zijn die kosten minimaal. Alles draait om de balans in het systeem.’ Het bedrijf stapte over op MRIJ-koeien (Maas-Rijn-IJsselvee), een dubbeldoelras dat minder melk geeft dan de gemiddelde Nederlandse koe, maar veel sterker is. Ze krijgen geen maïs, geen soja en geen krachtvoer, maar leven op gras, hooi, oergranen en een speciaal mengsel van kruiden en mineralen. En als een koe toch ziek is? Dan komen er geen antibiotica aan te pas. ‘Dan lossen we dat op met homeopathie en natuurlijke kruiden. We werken al veertien jaar samen met een Duitse kruidenexpert. Het hele systeem moet in balans zijn. Ziekte is niks anders dan onbalans, dat geldt voor dieren en mensen.’
Bart: 'Ziekte ontstaat vaak door onbalans. Als het hele bedrijfssysteem goed functioneert, kun je veel problemen voorkomen.'
Inspiratie uit de bergen
Die drang naar natuurlijke kwaliteit en innovatie bracht de familie in 2019 tot een bijzondere investering: een eigen grasdrogerij. Het idee ontstond, nuchter genoeg, tijdens een vakantie. ‘We waren in Oostenrijk en zagen daar boeren die het gras kunstmatig droogden in de schuur in plaats van op het land’, vertelt Bart Elderink. ‘Door het gras binnen te drogen, verlies je veel minder voedingsstoffen en behoud je de eiwitten. Omdat het weer hier zo onvoorspelbaar is, is dit de perfecte oplossing.’
Het is deze vooruitstrevende blik die onlangs werd beloond met de landelijke Ecoland Innovatieprijs op de Biobeurs. ‘Dat is natuurlijk een ontzettend mooie waardering voor hoe we hier werken.’
Geen geheimen, maar verbinding
Waar veel agrarische bedrijven hun deuren gesloten houden, kiest de familie er bewust voor om het landgoed open te stellen. Er lopen wandelroutes over het erf en boven de melkstal is een speciale kijkruimte gebouwd, compleet met informatiebordjes en een keukenblokje. ‘Mensen kunnen bij ons gewoon komen kijken hoe het eraan toegaat’, wordt er verteld. Daarnaast nodigen ze regelmatig klassen van het mbo uit om de jongere generatie kennis te laten maken met de biologische werkwijze. ‘Die jongeren komen soms binnen met enorme vooroordelen over de biologische landbouw. Ze denken dat we hier in geitenwollen sokken op het erf lopen. Maar als ze hier rondkijken, zien ze hoeveel we eigenlijk wel doen. Als we ze maar één ding kunnen meegeven waar ze thuis op hun eigen bedrijf over na gaan denken, dan komen we samen al heel ver.’
Marije: ‘Het persoonlijke contact met Frank is voor ons het allerbelangrijkste. Je hoeft maar te bellen en hij is hier.'
Echt menselijk contact
Met een innovatieve grasdrogerij, het wandelende publiek op het erf en de groeiende kaaswinkel die Marije runt, brengen ook specifieke risico’s met zich mee. Daarvoor vertrouwt de familie volledig op verzekeringsadviseur Frank. ‘Het persoonlijke contact met Frank is voor ons het allerbelangrijkste’, beamen ze. ‘Je hoeft maar te bellen en hij is hier. Niet eindeloos online van alles moeten regelen, maar gewoon iemand die naast je staat.’ Frank vult aan: ‘We kijken dan samen met een risicodeskundige naar preventie: brandwerendheid, blussers, dat soort zaken. Uiteindelijk ben ik er om hun belangen zo goed mogelijk te behartigen.’
Dat die belangenbehartiging verder gaat dan advies alleen, bleek toen het bedrijf te maken kreeg met fikse overspanningsschade. De schade liep in de tienduizenden euro's, maar de verzekering van de tegenpartij wilde maar een fractie vergoeden. ‘We hebben daar anderhalf jaar gedoe mee gehad’, vertelt de familie. ‘Toen heeft Frank zich ermee bemoeid en is het gelukkig alsnog goed opgelost. Dat scheelt zo enorm veel stress.’
Dat het contact verder gaat dan puur zakelijk, blijkt wel uit de kleine dingen. ‘Toen we die innovatieprijs wonnen, stuurde Frank meteen een lekkere taart. En toen ik onlangs een ongelukje had met de auto en mijn kaak brak, kreeg ik direct een beterschapskaartje van hem. Dat is toch prachtig? Dat is precies waarom deze samenwerking zo goed voelt.’
