Ondernemen

Starten als ondernemer: welke rechtsvorm kies je?

Vrouw denkt na over rechtsvorm

Start je zelf een onderneming? Denk dan vooraf goed na over welke rechtsvorm voor jouw situatie het meest geschikt is. Kijk daarbij onder andere naar hoe de aansprakelijkheid geregeld is, hoe de toekomst er mogelijk uit gaat zien en wat voor jou fiscaal gunstig is. Want je wilt natuurlijk achteraf niet voor verrassingen komen te staan.

Wat is een rechtsvorm eigenlijk?

Een rechtsvorm is de juridische vorm die je kiest voor je bedrijf. De rechtsvorm bepaalt onder andere je (privé-)aansprakelijkheid voor schulden en belastingverplichtingen. Er zijn rechtsvormen mét rechtspersoonlijkheid en zonder rechtspersoonlijkheid. Bij een rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid ben je met je privévermogen aansprakelijk voor de schulden van je bedrijf.

Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid

Er bestaan verschillende rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid:

  • Eenmanszaak. Wordt door de meeste starters gekozen en is eenvoudig op te richten. Je hebt in het begin vaak meer belastingvoordeel dan bij een bv.
  • Vennootschap onder firma (vof). Handig als je samen met iemand anders een bedrijf start. Iedereen die meedoet, wordt een vennoot en brengt iets in. Stel wel een vennootschapscontract op waarin je afspraken vastlegt.
  • Maatschap. In dit geval voeren twee of meer personen hun beroep uit onder een gemeenschappelijk naam. Elke deelnemer brengt iets in (arbeid, geld, goederen) en het voordeel wordt verdeeld.
  • Commanditaire vennootschap. Een cv is interessant als je weinig geld hebt om te starten. In een cv zitten beherende en stille vennoten. De beherend vennoot voert de dagelijkse leiding, een stille vennoot is alleen een geldschieter.

Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid

  • Besloten vennootschap (bv). Een bv is een besloten rechtspersoon, een zelfstandige entiteit. Het kapitaal is verdeeld in aandelen, die in bezit zijn van de aandeelhouders. In de meeste gevallen is de bv aansprakelijk voor eventuele schulden.
  • Naamloze vennootschap (nv). Een nv heeft ook aandeelhouders en aandelen die vrij verhandelbaar zijn op de beurs.
  • Coöperatieve vereniging. Een coöperatieve vereniging is een speciale vereniging die gericht is op samenwerking en overeenkomsten aan gaat met en voor de leden.
  • Stichting. Een stichting is geschikt als je een bepaald maatschappelijk, sociaal of ideëel doel wil realiseren en daar geld voor beschikbaar hebt.
  • Vereniging. Een vereniging kies je als rechtsvorm als je een wens of doel hebt en met anderen wil samenwerken om dat te bereiken.

Als je alleen een onderneming begint, is een eenmanszaak of een besloten vennootschap (bv) vaak de beste optie. Kijk goed naar de samenstelling van je onderneming, inventariseer welke risico’s je loopt en denk daar over na. Een aantal risico’s verklein je gemakkelijk met de juiste verzekering of het opstellen van een contract.

Denk goed na over de aansprakelijkheid

Bij een eenmanszaak ben je met je privévermogen aansprakelijk voor eventuele schulden van je bedrijf. Een schuldeiser kan dan beslag leggen op je privébezittingen. Of zelfs op die van je partner als daar niks voor geregeld is (zoals bijvoorbeeld huwelijkse voorwaarden).

Bij een vof geldt hetzelfde. Bovendien ben je daar ook aansprakelijk voor schulden die gemaakt zijn door de andere vennoot.

In een cv is alleen de beherend vennoot met zijn of haar privévermogen volledig aansprakelijk. De stille vennoot kan alleen de oorspronkelijke inbreng kwijtraken.

Bij een maatschap is meestal iedere maat voor gelijke delen aansprakelijk, maar dit is ook afhankelijk van wat er in het maatschapscontract staat.

Bij een bv, nv, vereniging of stichting ligt de aansprakelijkheid bij de rechtspersoon zelf. En dus niet de bestuurder die namens deze rechtspersoon een overeenkomst sluit. Overigens zijn er wel een paar uitzonderingen waardoor je toch als bestuurder privé aansprakelijk gesteld kan worden.

Vergeet ook de fiscale gevolgen niet

Bij een eenmanszaak of vof betaal je inkomstenbelasting over de winst die je behaalt. Daarbij heb je recht op diverse aftrekposten. Dat zorgt ervoor dat je tijdens het starten van een onderneming vaak fiscaal beter af bent met deze rechtsvorm. Bij een bv betaal je vennootschapsbelasting en dividendbelasting (en als directeur grootaandeelhouder ook nog eens inkomstenbelasting).

Het mag duidelijk zijn: het kiezen van de juiste rechtsvorm heeft nogal wat voeten in aarde. Vraag daarom altijd om advies (bijvoorbeeld aan je eigen accountant) op het moment dat je zo’n soort beslissing moet gaan nemen.

Deel dit bericht:

Henk de Zwaan

Propositiemanager MKB